Deklarasyon Wilson Isidor leve plim sou do dominiken yo, Digicel pete fyèl kliyan yo, tribinal yo ap mal fonksyone

—Asosyasyon Pwofesyonèl Majistra yo (APM) di sistèm jistis ayisyen an ap kòmanse ane jidisyè 2026-2027 la nan yon sitiyasyon difisil. APM lan salye efò majistra yo fè pandan ane 2025-2026 la, malgre mank resous, move kondisyon travay ak ensekirite.

Asosyasyon an fè konnen plizyè sesyon asiz kriminèl te òganize nan diferan tribinal, sa ki montre efò aktè sistèm jistis la ap fè pou trete dosye kriminèl yo epi amelyore aksè sitwayen yo ak jistis.

Sepandan, APM lan denonse mank mwayen finansye ak materyèl, move kondisyon enfrastrikti yo ak kantite majistra ki pa ase. Ensekirite a vin agrave pwoblèm yo, paske vyolans gwoup ame yo lakòz plizyè tribinal fèmen oswa pa fonksyone nòmalman.

APM lan mande gouvènman an ranfòse sekirite nan peyi a, amelyore kondisyon travay yo epi bay tribinal yo plis mwayen pou yo fonksyone. Asosyasyon an ankouraje majistra yo pou yo kontinye travay yo pandan nouvo ane jidisyè a, avèk objektif pou ranfòse sistèm jistis la epi fasilite aksè sitwayen yo ak sèvis jidisyè yo.

—Nan okazyon Jounen Mondyal Anseyan yo, 5 oktòb 2026, UNESCO lanse yon apèl pou otorite yo bay pwofesè yo plis rekonesans, pi bon kondisyon travay ak plis sipò.

Dapre UNESCO, anpil peyi ap fè fas ak pwoblèm pou rekrite epi kenbe pwofesè yo. Sou 40% peyi ki te analize yo, pwofesè yo touche mwens pase lòt pwofesyonèl ki gen menm nivo kalifikasyon. Nan lemonn, anviwon 50 milyon nouvo pwofesè ta nesesè pou garanti edikasyon inivèsèl rive 2030.

An Ayiti, sitiyasyon an pi difisil akoz salè ki pa adapte ak enflasyon, mank materyèl, pwoteksyon sosyal ki limite, absans plan karyè pou kèk anseyan ak pwoblèm nan pwosesis nominasyon yo. Ensekirite a agrave kriz la tou. Dapre UNESCO, nan kòmansman 2026, plis pase 331 lekòl te detwi oswa boule, pandan prèske 959 lòt te fèmen akoz vyolans. Sa te afekte anviwon 163,000 elèv ak 4,529 pwofesè.

Gen kèk anseyan ki oblije fè lòt travay pou konplete revni yo, sa ki ka ankouraje kèk ladan yo kite metye a. UNESCO mete aksan sou nesesite pou amelyore salè, sekirite, pwoteksyon sosyal, chaj travay ak posiblite pou avanse nan karyè.

—Plizyè kliyan Digicel ap fè fas ak yon pann entènèt ki dire plizyè jou. Sitiyasyon an afekte travay, komès, etid ak kominikasyon anpil abonnés.

Moun ki depann de entènèt pou travay ak kominike ak kliyan yo gen difikilte, pandan etidyan yo pa ka jwenn aksè fasil nan kou yo oswa voye travay sou entènèt. Komèsan yo ak lòt itilizatè sèvis tankou WhatsApp oblije chèche lòt mwayen pou kominike.

Kliyan ki afekte yo mande Digicel pou bay eksplikasyon sou kòz pann nan, eta reparasyon yo ak kilè sèvis la ap retounen nòmal. Yo swete tou konnen ki mezi operatè a pral pran pou evite lòt pann ki dire lontan.

Apre plizyè jou, retablisman koneksyon an rete yon gwo sous enkyetid pou kliyan yo, sitou akoz enpòtans entènèt la genyen nan aktivite pwofesyonèl, komèsyal, lekòl ak fanmi.

—Viktwa 4-1 Ayiti sou Repiblik Dominikèn kontinye fè pale, sitou akoz yon deklarasyon atakan ayisyen Wilson Isidor ta fè pandan selebrasyon an.

Isidor, ki te make 2 gòl nan match la, ta di : « L’Hispaniola est Haïti ! Ici, c’est Haïti ! » Deklarasyon sa a, ki te sikile sou rezo sosyal yo ak nan plizyè medya dominiken, pwovoke reyaksyon nan peyi vwazen an.

Reyaksyon yo vini nan yon kontèks kote kesyon idantite, souverènte ak relasyon ant Ayiti ak Repiblik Dominikèn souvan lakòz deba. De peyi yo pataje zile Ispanyola, ki gen yon istwa ak relasyon ekonomik, sosyal ak migratwa ki konplèks.

Sou teren an, Isidor te youn nan gwo aktè nan viktwa Ayiti a. Louicius Deedson te louvri skò a, anvan Isidor make 2 gòl. Yassin Fortuné te ajoute katriyèm gòl la, pandan Dorny Romero te make sèl gòl pou Repiblik Dominikèn.

Avèk viktwa sa a, Ayiti rive jwenn 9 pwen apre 3 match nan Lig Nasyon Concacaf la. Deklarasyon Isidor la, ansanm ak pèfòmans li, fè match la rete nan sant diskisyon yo menm apre siflèt final la.

—Federasyon Ayisyen Foutbòl la reyaji sou polemik ki leve apre selebrasyon atakan ayisyen Wilson Isidor te fè aprè viktwa Ayiti 4-1 kont Repiblik Dominikèn, 1ye oktòb 2026, nan Santo Domingo.

Federasyon an mande pou yo konsidere jès ak pawòl jwè a nan kontèks espòtif la, pandan li rekonèt yo te bay plas ak plizyè entèpretasyon. Federasyon an mete aksan sou fyète Isidor genyen pou orijin li ak drapo ayisyen an, men li mande pou rivalite ki genyen ant 2 peyi yo pa tounen yon sous tansyon ant pèp ayisyen ak dominiken.

FHF la raple foutbòl dwe sèvi kòm yon espas rankont, respè, fair-play ak fratènite. Li ankouraje jwè yo, sipòtè yo ak tout lòt aktè yo chwazi apèzman epi respekte lespri espòtif la.

Polemik la te lakòz reyaksyon nan Repiblik Dominikèn, kote prezidan Federasyon Dominikèn Foutbòl la, José Deschamps, te anonse li ta ka pote dosye a devan FIFA ak Concacaf. Diskisyon an te kontinye tou sou rezo sosyal yo.

Ronald André