12 ougan ak manbo prete sèman devan jij BERNARD SAINT-VIL nan Tribinal Sivil Pòtoprens lan

Anviwon 12 ougan ak manbo te parèt devan jij Bernard Saint-Vil, nan Tribinal Premye Enstans Pòtoprens, paske yo te selebre batèm, maryaj ak antèman nan kad pratik Vodou. Dapre sa anpil moun ap di, dosye a gen rasin li nan yon entèdiksyon ki ta remonte nan dat 4 avril 2003.

Evènman sa a ki fèt premye oktob 2026 depase senp ka kèk lidè relijye yo konvoke devan lajistis. Li mete sou tab la kesyon plas Vodou nan sosyete ayisyen an, limit pouvwa Leta sou lavi relijye sitwayen yo, ak nesesite pou respekte egalite tout kwayans devan lalwa.

Vodou se yon eleman fondamantal nan idantite anpil Ayisyen. Li pa sèlman yon seri seremoni; se yon sistèm espirityèl, kiltirèl, familyal ak kominotè. Batèm, maryaj ak antèman se moman enpòtan kote moun chèche rekonèt yon nesans, angajman ant de moun, oswa depa yon pwòch selon lafwa yo. Lè pratikan Vodou yo pa ka òganize seremoni sa yo san yo pa riske pouswit oswa menas legal, sa ka kreye yon sitiyasyon diskriminasyon relijye. Yon Leta ki respekte dwa moun dwe evite trete yon relijyon kòm si li mwens lejitim pase lòt yo, sitou lè pratik sa yo pa vyole ni dwa lòt moun ni lòd piblik.

Nan yon sosyete ki chita sou prensip eta de dwa, libète konsyans ak libète relijyon vle di chak moun gen dwa:

• chwazi, pratike oswa pa pratike yon relijyon;
• rasanble pou seremoni espirityèl yo nan limit lalwa;
• fè rit relijye pou fanmi yo, tankou batèm, maryaj oswa fineray;
• pa sibi diskriminasyon akoz kwayans yo.

Sepandan, fòk gen yon distenksyon klè ant yon seremoni relijye ak yon zak sivil. Pa egzanp, yon maryaj relijye ka gen gwo valè nan kominote a, men se anrejistreman ofisyèl devan otorite sivil la ki bay maryaj la tout efè legal li yo: kesyon eritaj, patrimwàn, filyasyon, pansyon ak lòt dwa. Menm lojik la ka aplike pou nesans ak lanmò: rit relijye a respekte lafwa fanmi an, pandan deklarasyon nan biwo eta sivil la sèvi pou bay dokiman legal yo. Kidonk, solisyon an pa ta dwe se entèdi rit Vodou yo. Okontrè, li ta dwe kreye yon kad ki pèmèt pratikan yo viv lafwa yo libman, pandan yo respekte pwosedi administratif ki nesesè pou zak sivil yo.

Yon kesyon egalite devan lalwa

Si pastè, prèt ak lòt responsab relijye ka akonpaye kominote yo nan moman enpòtan sa yo nan lavi, pratikan Vodou yo dwe jwenn menm konsiderasyon. Sinon, lalwa ka parèt tankou yon zouti ki kenbe prejije istorik yo kont Vodou, olye l sèvi kòm yon pwoteksyon pou tout sitwayen.

Dosye 12 ougan ak manbo sa a raple nou jistis pa dwe sèlman aplike règ; li dwe pran an konsiderasyon tou diyite moun, divèsite kiltirèl peyi a ak egalite relijyon yo. Yon odyans jidisyè dwe chèche konnen si te gen vyolasyon yon dispozisyon legal presi, men li dwe fè sa san li pa kriminalize lafwa Vodou a li menm.

Ka sa a se yon tès pou demokrasi ayisyen an. Li poze kesyon pou konnen si peyi a ka rekonèt Vodou kòm yon pratik relijye ak kiltirèl ki merite respè, olye l kontinye gade l atravè linèt prejije ak eksklizyon.

Leta ta dwe ankouraje dyalòg ant otorite jidisyè yo, responsab Vodou yo, sèvis eta sivil la ak òganizasyon dwa moun yo. Objektif la dwe klè: garanti pou okenn Ayisyen pa pèdi diyite l, pa sibi diskriminasyon, ni pa sibi menas lajistis sèlman paske li chwazi batize pitit li, selebre maryaj li oswa onore mò li yo dapre tradisyon Vodou.

Daniel VEILLARD